หนังสือ แป้งปั้น ของเล่นทำมือ PDF พิมพ์ อีเมล
วันพุธที่ 27 กุมภาพันธ์ 2008 เวลา 00:00

หากใครแวะเวียนมาที่ TK Park ช่วงสัปดาห์ที่ 2 ของเดือนแห่งความรักนั้น คงได้สัมผัสถึงบรรยากาศคึกครื้นบริเวณลานสานฝัน ซึ่งได้เปลี่ยนวันหยุดที่แสนธรรมดาให้เป็นวันที่แสนสนุก และมีความสุขกับการทำกิจกรรมหลากหลายทางเลือก ไม่ว่าจะเป็น ปั้นแป้ง หนังสือทำมือ ของเล่นทำมือ เรียกได้ว่าเพลิดเพลินกันจนลืมเวลาทีเดียว เพราะทุกกิจกรรมล้วนดึงดูดใจให้ลองเข้าไปเรียนรู้
เริ่มแวะกันตั้งแต่ซุ้มแรก บริเวณด้านหน้าห้องสมุดมีชีวิต กับซุ้มหนังสือทำมือ ของกลุ่มปกาเฌอ ที่มาสอนทำสมุด และหนังสือทำมือกันอย่างเป็นกระบวนการทีเดียว หลายคนลองหัดทำหนังสือทำมือกันอย่างตั้งอกตั้งใจ รวมไปถึงคณะครูอาจารย์หลายท่านก็แวะเวียนกันมาที่ซุ้มนี้ เพื่อหัดทำและนำเทคนิคต่าง ๆ กลับไปสอนลูกศิษย์ที่โรงเรียนอีกทีหนึ่ง
คุณอิสราวุธ ทองคำ สมาชิกกลุ่มปกาเฌอ ค่อย ๆ สอนการทำหนังสือทำมือทีละขั้นตอนเพื่อให้เด็ก ๆ เข้าใจ และทำตามได้ง่าย นอกจากนี้ ยังบอกเคล็ดลับบางอย่างไว้ด้วยว่า เวลานำไปรีด ด้านหน้าของปกหนังสือต้องใช้ไฟอ่อน ๆ ในส่วนที่เก็บขอบของหนังสือต้องทากาวให้แน่น และรีดให้เรียบ “พอแห้งจะแข็งตัวแล้วขอบจะออกมาสวย อยากจะได้ลายแบบไหนก็หาผ้าได้ตามใจชอบ หนังสือทำมือส่วนใหญ่ก็จะเขียนเรื่องราวของตัวเอง น้องๆ อาจทำเป็นไดอารี่ จดบันทึก เวลาไปไหนก็อาจวาดรูป จดรายละเอียดที่เราเห็น หรือรู้สึกในขณะนั้นเก็บไว้ เป็นความทรงจำ เป็นหนังสือที่ทำจากสองมือเราเอง” คุณอิสราวุธกล่าว
ถัดจากซุ้มหนังสือทำมือ เดินเข้ามาข้างในอีกนิด สายตาของหลายคนก็จะไปจับจ้องอยู่กับของเล่นหลากชนิดที่อาจดูแปลกตาสำหรับคนเมืองหลวงสักเล็กน้อย เสียงพ่ออุ้ยจากเมืองเหนือเชิญชวนเด็ก ๆ ให้มาล้อมวงทำของเล่นพื้นเมืองหลากหลายชนิด ที่มาจากภูมิปัญญาชาวบ้าน ไม่ว่าจะเป็นพญาลงแลง โก๋งเก๋ง เต่ากะลา ลูกข่างสะบ้า กังหันลม เป็นต้น
พ่ออ้าย วงศ์ยาง หรือพ่ออุ้ยอ้าย หนึ่งในสมาชิกกลุ่มคนเฒ่าคนแก่ บ้านป่าแดด จังหวัดเชียงราย เริ่มสาธิตวิธีการทำ พญาลงแรง ให้เด็ก ๆ และผู้ที่สนใจได้ลองหัดทำ หัดคิด หัดเล่นกันดู พญาลืมแลง ที่พ่ออุ้ยอ้ายบอกนี้ถือเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษ “ พญาลืมแลง เป็นของเล่นพื้นบ้านประลองปัญญา คำว่า แลง คือเวลาเย็น พญาลืมแลง จึงแปลว่า ของเล่นที่เล่นจนลืมเวลาเย็นแล้ว หรืออีกอย่างหนึ่ง คือเป็นของเล่นที่ต้องใช้เวลาเล่น ใช้ปัญญามากกว่าปกติ เพราะแก้ยาก ซับซ้อนซ่อนเงื่อน” พ่ออุ้ยอ้ายอธิบาย “พญาลืมแลงทำมาจากไม้ไผ่ที่มีความเหนียวไม่หักง่าย หน้าที่ของผู้เล่นพญาลืมแลง คือ ทำอย่างไรให้เชือกนั้นหลุดออกมาจากวังวนของไม้ไผ่ และเมื่อนำออกมาได้แล้ว ทำอย่างไรให้เชือกกลับเข้าไปอยู่ในไม้ไผ่อย่างเดิม ภูมิปัญญาชาวบ้าน ทำให้เห็นว่า ถึงแม้เป็นคนจนไม่มีวิชา ไม่มีการศึกษา แต่มีปัญญาสามารถเอาตัวรอดได้  ถึงตกอับก็ต้องแก้ปัญหา ต้องฝึกคิด เราสามารถเรียนรู้ได้ สิ่งเหล่านี้สืบทอดมาจากปู่ย่าตายาย เราก็รับมา แต่เดี๋ยวนี้มันเริ่มหายไปเหมือนกัน คนสืบทอดจริง ๆ น้อย  ของเล่นสมัยนี้กับสมัยโบราณแตกต่างกันมาก สมัยนี้มักทำจาก ยาง ไซเบอร์ พอพังแล้วก็ทิ้งไป แต่ของเล่นพื้นบ้านนั้น เราซ่อมเองได้ ลองสังเกตของเล่นสมัยนี้ดึงความสนใจด้วยการใช้ไฟฟ้า แต่บรรพบุรุษของเราไม่ใช้ เราใช้ภูมิปัญญาล้วน ๆ”
 เมื่อผ่านเข้ามาหยุดหน้าเวทีลานสานฝัน จุดรวมความสนใจทั้งหมดก็ไปอยู่ที่ คีตาญชลี วงดนตรีครอบครัว เสียงบรรเลงเพลงเพราะ ๆ กับบทเพลงแห่งความทรงจำหลากหลายขับกล่อมผู้มาร่วมกิจกรรมให้ยิ่งเพลิดเพลินมากขึ้น หลังจากนั้น ละครควายไทยไม่กินหญ้า ก็ยึดพื้นที่เวทีลานสานฝัน พร้อมสะกดผู้ชมให้ติดตามความสนุก ตื่นเต้น กับการผจญภัยไปพร้อมตัวละครแต่ละตัว
ข้าง ๆ เวทีลานสานฝันก็ยังมีอีกกิจกรรมหนึ่งให้ร่วมสนุกไม่แพ้กัน นั่นก็คือ กิจกรรมปั้นแป้ง ต้องเรียกว่าซุ้มนี้ซุ้มสร้างสรรค์จินตนาการให้เด็ก ๆ ได้อย่างน่าอัศจรรย์ ใครจะรู้ว่าแค่การปั้นแป้งสามารถสอนเรื่องราวต่าง ๆ ได้รอบด้าน กิจกรรมของ “แป้งปั้นฝันและรัก” นอกจากช่วยฝึกกล้ามเนื้อมือได้เป็นอย่างดีแล้ว หากครูอาจารย์ หรือผู้ปกครองรู้จักประยุกต์การเรียนรู้ให้เด็ก ๆ ก็จะทำให้พวกเขาหัดรู้จักคิด และจินตนาการกว้างไกล
คุณน้ำทิพย์ โยธินพัฒนะ จากบ้านสวนศิลป์ ที่มาสอนทำแป้งปั้นครั้งนี้บอกเล่าว่า ในส่วนของกิจกรรมปั้นแป้ง สามารถสอดแทรกเรื่องราวต่าง ๆ ที่เป็นความรู้ให้เขาได้ “ครูที่เก่งจะดึงเอาประสิทธิ์ภาพของเด็กออกมาได้หมดเลย สังเกตว่า ถ้าถามผู้ใหญ่ว่านี่คืออะไร ผู้ใหญ่จะตอบว่าดินน้ำมัน หรือแป้ง  เพราะผู้ใหญ่ติดกรอบ ผู้ใหญ่ไม่มีจินตนาการ แต่เด็กจะตอบในสิ่งที่เขาคิด เด็กแต่ละคนจะมองเห็นไม่เหมือนกัน ถามว่าสิ่งที่ปั้นคืออะไร บางคนตอบว่าเป็นคลื่นครับ อีกคนกลับบอกว่าเป็นภูเขา อีกคนบอกว่าเป็นจระเข้ จินตนาการเด็ก ๆ จะแตกต่างกันไป มันอยู่ที่พื้นฐานความคิดของการมอง หากเรารู้จักประยุกต์ นำมาสอนคณิต วิทยาศาสตร์ ศิลปะ อังกฤษสอนธรรมมะก็ได้นะคะ เช่นเราปั้นงู ถามว่าอรพิษหนึ่งตัว วางคู่กับเงินตรา ถามเด็กว่าอันนั้นฆ่าคนได้มากกว่ากัน เด็กก็คิดว่าอรพิษก็ฆ่าคนได้แค่คนเดียวนะ แต่ถ้าคนใช้เงินไม่ถูกทางก็ฆ่าคนได้เป็นร้อยเป็นพันเลยจริงไหมคะ หนูจ๋าปั้นไข่งูให้ครูหน่อยสิคะ เราก็สอนเรื่องความรักเขาได้นะ แม่หวงลูกก็อย่างนี้เลยล่ะ งูหวงไข่ หนูจำได้ไหม ถ้าเห็นงูอยู่กับไข่ อย่าไปใกล้เชียวนะ เขาหวงไข่มาก เหมือนหมาแม่ลูกอ่อนก็หวงลูกใช่ไหม เห็นไหม แม่เราก็เหมือนกันใช่ไหมลูก เรามาอย่างนี้ แม่ห่วงเราไหม ห่วงใช่ไหมครับ งั้นเดี๋ยวอย่ากลับบ้านมืดนะครับ เนี่ยเรานึกถึงแม่งูเลย สอนเขาได้เลยเห็นไหมคะ” คุณน้ำทิพย์กล่าว
ความประทับใจที่เกิดขึ้นบนพื้นที่ลานสานฝันแห่งนี้ เป็นความทรงจำที่ดีของทุกคนที่เคยแวะเวียนเข้ามาสัมผัส และเก็บเกี่ยวความรู้ ความสนุกสนานกลับไป วันหยุดที่แสนธรรมดาจึงกลับกลายเป็นวันที่มีคุณค่ามากที่สุดวันหนึ่ง หากใครสนใจ กิจกรรมดี ๆ แบบนี้ยังมีอีกมายมายให้แวะเวียนเข้ามาเรียนรู้ร่วมกันได้ที่ TK Park

โดย...Nutchaya Trakul
 
 ที่มา: http://www.tkpark.or.th/th/knwldzn/crt/crtactdtl.aspx?id=11643